Archive for the ‘Διάστημα’ Category

h1

Σε ποιον ανήκει το φεγγάρι;

Δεκέμβριος 11, 2008

moon1Σχεδόν 40 χρόνια μετά την τοποθέτηση της αμερικανικής σημαίας στη Σελήνη, μια παγκόσμια έκρηξη δραστηριότητας για την κατάκτηση του πιο μακρινού συνόρου έχει κάνει κάποιους να αναρωτιούνται για την ιδιοκτησία στο Διάστημα. Η Ινδία, η Ιαπωνία και η Κίνα κάνουν κύκλους αυτή τη στιγμή γύρω από τη Σελήνη με τα αντίστοιχα διαστημόπλοιά τους – και την επόμενη χρονιά ακολουθεί το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA. Έπειτα, υπάρχει και το Google Lunar X Prize, ένας διαγωνισμός 30 εκατομμυρίων δολαρίων για την πρώτη ομάδα που θα στείλει ένα ρομπότ στη Σελήνη με ιδιωτικά κονδύλια, το οποίο θα περπατήσει περίπου πεντακόσια μέτρα και θα μεταδώσει βίντεο, φωτογραφίες και δεδομένα πίσω στη Γη.

Και τα νομικά επαγγέλματα βλέπουν την απαρχή μιας νέας νομοθεσίας.

Εξωγήινα μεσιτικά γραφεία

Οι νόμοι έχουν την τάση να στηρίζονται σε πράξεις που έχουν προηγηθεί. Από την στιγμή που δεν υπάρχει προηγούμενο σε κάτι που να μοιάζει με σεληνιακή νομοθεσία, κάποια αναζητούν προτάσεις από τον τομέα της θάλασσας. Πιο συγκεκριμένα, τη χρήση των ορυκτών του πυθμένα της θάλασσας, που βρίσκονται εκτός των εθνικών υδάτων μιας χώρας. Τέτοιου είδους πολύτιμες πρώτες ύλες θεωρούνται από ορισμένους Κοινή Κληρονομιά της ανθρωπότητας, η οποία δεν υπόκειται σε εθνικούς περιορισμούς.

Θα μπορούσε η ιδέα της Κοινής Κληρονομιάς να αποτελέσει τη βάση για μια Σεληνιακή Συνθήκη;

Ο Virgiliu Pop είναι ένας ειδικός ερευνητής της Ρουμανικής Διαστημικής Υπηρεσίας. Εδώ και χρόνια εξετάζει τις νομικές παραμέτρους στον τομέα των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στο διάστημα και το νέο του βιβλίο με τίτλο «Who Owns the Moon? – Extraterrestrial Aspects of Land and Mineral Resources Ownership» (εκδόσεις Springer, 2008) κυκλοφόρησε τον περασμένο μήνα.

Ο Pop ερευνά τα στοιχεία που έχουν διαμορφώσει το νόμο της εξωγήινης ιδιοκτησίας και τους κανόνες που εκφράζουν αυτό το νόμο. Και κατά την άποψή του, οι συνθήκες και οι κανόνες που αφορούν στα δικαιώματα ιδιοκτησίας του γήινου κόσμου είναι κάπως περιορισμένα, αποτυγχάνοντας να καθορίσουν ακόμα και βασικά στοιχεία, όπως ο ορισμός του αστρικού σώματος.

Ο Pop υποστηρίζει το δικαίωμα στην ιδιοκτησία σε βάρος της κοινής ιδιοκτησίας.

«Παρά τα ευγενή ιδανικά της ισότητας και της φροντίδας για τους μη έχοντες, το παράδειγμα της Κοινής Κληρονομιάς σε σχέση με τη Σεληνιακή Συνθήκη έχει περισσότερα ελαττώματα σε σχέση με τα κέρδη του», δήλωσε ο Pop στο Space.com.

«Η αναίρεση του αξιώματος της Κοινής Κληρονομιάς δεν σημαίνει, παρόλα αυτά, ότι ο αναπτυσσόμενος κόσμος θα μείνει, ή πρέπει να μείνει πίσω, καθώς διανύουμε τη διαστημική εποχή», συμπλήρωσε. «Η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία είναι ζωντανά παραδείγματα που δείχνουν ότι μια αναπτυσσόμενη χώρα μπορεί, με την δική της προσπάθεια, να εισέρθει στο κλαμπ των ταξιδιωτών του διαστήματος. Αντί να εξαρτώνται από τις προσπάθειες των παλαιότερων ταξιδιωτών του διαστήματος, οι μη έχοντες θα πρέπει να συγκεντρώσουν τις ελάχιστες οικονομικές πηγές τους σε μια κοινή διαστημική υπηρεσία ή σε τοπικές διαστημικές υπηρεσίες και να προχωρήσουν στην εκμετάλλευση του διαστήματος για λογαριασμό τους.»

Το Συνοριακό Παράδειγμα

Το Συνοριακό Παράδειγμα, από την άλλη μεριά, έχει αποδείξει την αξία του στον πλανήτη μας, προσθέτει ο Pop, και το πιθανότερο είναι να συμβεί το ίδιο και με τους εξωγήινους κόσμους.

«Η παραχώρηση δημοσίων κτημάτων είναι πολύ πιθανό να μεταμορφώσει τη σεληνιακή έρημο με τον ίδιο τρόπο που μεταμόρφωσε τις Ηνωμένες Πολιτείες τον 19ο αιώνα», είπε. «Το διάστημα είναι όντως ένα καινούριο σύνορο που επιζητά τον ατομικισμό και όχι τη συλλογικότητα, ενώ οι προκλήσεις που θέτει πρέπει να αντιμετωπιστούν με ένα νομοθετικό πλαίσιο που θα ευνοεί τα δικαιώματα της ιδιοκτησίας.»

Πολλά απομένουν προς συζήτηση και ίσως να υπάρξουν κάποιες αποφάσεις από διάφορα έθνη, φυσικά, καθώς η διαστημική νομοθεσία θα εξελίσσεται με τον καιρό.

«Τα δικαιώματα ιδιοκτησίας προσφέρουν μια χρήσιμη ώθηση και, πολύ πιθανό, αποτελούν προϋπόθεση για την εξέλιξη στην ανάπτυξη των εξωγήινων κόσμων», δηλώνει. «Η εξασφάλιση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας θα μπορούσε να γίνει πιο ευεργετική για την ανθρωπότητα, σε σύγκριση με την εναλλακτική λύση της παραμονής των εξωγήινων κόσμων χωρίς εξέλιξη.»

Η σφαίρα της σταθερότητας

Ο Pop πιστεύει πως οι νέες τάσεις στην ιδιωτικοποίηση των διαστημικών αποστολών και η σχεδιασμένη επιστροφή των ανθρώπων στη Σελήνη θα αλλάξουν το ζήτημα των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στο διάστημα «από τον τομέα των Βυζαντινών συζητήσεων στη σφαίρα της σταθερότητας.»

Πέρα από τη Σελήνη, ο Pop αναλογίζεται επίσης στο βιβλίο του κατά πόσο οι αστεροειδείς και οι κομήτες αποτελούν αμετακίνητες προεκτάσεις γης που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν νομικά. Ή, αν αποτελούν «αιωρούμενα, κινούμενα αγαθά», ικανά να συλληφθούν και να περιοριστούν για να μετατραπούν σε ιδιοκτησίες;

Ο Pop προτείνει μία ενωτική φράση στους ταξιδιώτες του διαστήματος: «Έθνη του κόσμου ενωθείτε – δεν έχετε να χάσετε τίποτα πέρα από τις αλυσίδες της βαρύτητας… οι ουρανοί είναι ορθάνοιχτοι.»

Πηγή: LiveScience.com

h1

Νέα στοιχεία για ωκεανούς στον Άρη!

Νοέμβριος 19, 2008

Πανεπιστήμιο της Αριζόνα

Χάρτης του Άρη που δείχνει την πιθανή τοποθεσία ωκεανού. Πηγή: Πανεπιστήμιο της Αριζόνα

Μήπως ο χάρτης που εικονίζεται στην φωτογραφία δείχνει τον αρχαίο πυθμένα ενός ωκεανού; Κάποια νέα στοιχεία λένε: «μπορεί». Αλλά αυτή τη φορά, το «μπορεί» είναι αρκετά ισχυρό!

Εδώ και χρόνια υπάρχει η άποψη ότι ο Άρης μπορεί να είχε ωκεανούς, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Κάποια καταστροφή τους αποξήρανε, κάνοντας την απόδειξη για την ύπαρξή τους πολύ δύσκολη να εντοπιστεί. Τοπογραφικοί (ανάγλυφοι) χάρτες δείχνουν ότι μπορεί να υπήρχαν δύο ωκεανοί σε ένα σημείο, οι οποίοι, για παράδειγμα, απέχουν χρονικά μεταξύ τους. Φαίνονται να υπάρχουν δύο ξεχωριστές ακτογραμμές, με τη μία μικρότερη της άλλης, και την πιο πρόσφατη να είναι στο ίδιο σημείο όπου παλαιότερα υπήρχε ένας πολύ μεγαλύτερος ωκεανός.

Όλα αυτά όμως είναι θεωρητικά. Απαιτούνται χειροπιαστές αποδείξεις.

Έτσι κάποιοι επιστήμονες άρχισαν να ερευνούν καλύτερα το ζήτημα. Σκέφτηκαν λοιπόν ότι οι πέτρες που περιέχουν στοιχεία σαν το ποτάσσιο, το θόριο και το σίδηρο θα μπορούσαν να έχουν δημιουργηθεί στα υψίπεδα (κοντά δε ηφαίστεια), και στην συνέχεια να έχουν μεταφερθεί στα χαμηλότερα ύψη. Αν υπήρχαν ωκεανοί εκεί, αυτά τα στοιχεία θα αφαιρούνταν από τις πέτρες λόγω του νερού. Έπειτα, όταν το νερό εξατμιζόταν, αυτά τα στοιχεία θα εναποτίθενταν σε ένα λεπτό στρώμα της επιφάνειας.

Επάνω στο ερευνητικό Mars Odyssey που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη υπάρχει το Mars Gamma-Ray Spectrometer, μία συσκευή που μπορεί να μετρήσει την αφθονία στοιχείων στην επιφάνεια του Άρη. Όταν αυτή σκόπευσε τις πεδιάδες του Άρη, βρήκε στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη ωκεανών! Τα εν λόγω στοχεία ήταν άφθονα σε μεγαλύτερο βαθμό κάτω από τις ακτογραμμές, όπως ήταν αναμενόμενο, σε σύγκριση με τις περιοχές πίσω (επάνω) από τις ακτογραμμές. Οι περιοχές με υψηλότερα ποσοστά συγκέντρωσης ποτάσιου φαίνονται στην φωτογραφία με κόκκινο και κίτρινο, ακριβώς στα σημεία όπου βρίσκονται οι πεδιάδες.

Αν και η φωτογραφία δεν αποδεικνύει ότι ένας ωκεανός στο μέγεθος των Ηνωμένων Πολιτειών εκτεινόταν σε ένα μεγάλο τμήμα του Άρη, αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που οδηγεί προς την σαφή απόδειξη. Οι επιστήμονες εξακολουθούν να διαφωνούν κατά πόσο ο Άρης είχε λιμνάζοντα νερά σε μια μακρά χρονική περίοδο, ή αν το νερό απελευθερώθηκε σε σύντομες, μεταβατικές περιόδους, μόνο και μόνο για να εξατμιστεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Σε κάθε περίπτωση, η διαφωνία δεν βρίσκεται στο κατά πόσο ο Άρης είχε νερό, αλλά στη χρονική διάρκεια της ύπαρξής του.

Όπως και να ‘χει, ο Άρης παραμένει ένας απίστευτος πλανήτης. Μπορεί κάποτε να είχε περισσότερες ομοιότητες με τη Γη, αλλά σε κάποια χρονική στιγμή κάτι πήγε στραβά. Ίσως ήταν ο σχηματισμός των τεράστιων ηφαιστείων (που φαίνονται στα σημεία που δείχνουν τα κόκκινα βέλη στη φωτογραφία), ή η απώλεια του μαγνητικού πεδίου που έκανε την ατμόσφαιρα να διαβρωθεί από τους ηλιακούς ανέμους. Καθώς μελετούμε τον Άρη όλο και περισσότερο, φτάνουμε όλο και πιο κοντά στην απάντηση. Κι ας μην ξεγελιέται κανείς: αν μάθουμε την αιτία που προκάλεσε αυτήν την καταστροφή στον Άρη, θα μάθουμε πολλά περισσότερα και για τον δικό μας πλανήτη. Αν θεωρείτε ότι ξοδεύουμε αλόγιστα χρήματα στην έρευνα του Άρη, τότε σας προτείνω να ρίξετε μια ψυχρή ματιά σε αυτόν τον σκληρό πλανήτη και έπειτα να ανοίξετε το παράθυρό σας και να κοιτάξετε αυτόν στον οποίο κατοικείτε.

Χωρίς την επιστήμη, μπορεί να βρεθούμε στην ίδια κατάσταση.

Πηγή: Discover